بازي براي رشد خلاقيت كودكان لازم است

آيا تاكنون به شيوه بازي كودكان و نقش آن در رشد و تكامل آنها انديشيده‌ايد؟ والديني كه به انديشه برتري دادن به كودكانشان زمان بازي آنها را به حداقل رسانده و اوقات كودكانشان را با آموزش‌هاي گوناگون پر مي‌كنند، سخت در اشتباهند.

يك متخصص روان پزشكي مي‌گويد: گاهي اوقات فشار زياد والدين به كودكان براي انتقال معلومات به آنها جلوي رشد خلاقيتشان را مي‌گيرد.

بازي جزيي از رشد كودكان است. بازي نحوه ارتباط برقرار كردن كودك با محيط خارج و با محيط انساني است.

تهراني دوست ادامه داد: خلاقيت فكري كودكان، توانايي حركتي، بينايي، شنيداري آنها با بازي رشد مي‌كند. اگر زمان بازي را از كودكان بگيريم اين قسمت از رشد آنها با مشكل مواجه مي‌شود.

كودكان بايد ساعاتي از روز را به بازي‌هاي مختلف و با اشكال مختلف بپردازند.

اما از طرف ديگر امروزه سواد رايانه بطور روزافزون يك مهارت ضروري براي كودكان تلقي مي‌شود. بهترين سن براي معرفي رايانه به كودكان چه زماني است و آيا دانش رايانه، در شروع تحصيل برتري به آنها مي‌دهد يا خير؟ به گزارش منابع اينترنتي، برخي تحقيقات نشان داده است كودكان رايانه را به تلويزيون ترجيح مي‌دهند و سن استفاده از اين وسيله كاهش يافته است. مطالعات ديگر نيز بازيهاي خشن رايانه‌اي را با افزايش پرخاشگري در كودكان مرتبط دانسته‌اند.

درحال حاضر در بازار شمار زيادي رايانه‌هاي كودكان موجود است.

بيشتر اين رايانه‌ها بازي‌هاي آموزشي و امكان تعامل را براي كودكان فراهم مي‌كنند، اما ارتباط اينترنتي ايجاد نمي‌كنند. فايده اين رايانه‌ها آشنايي كودكان با صفحه كليد است. كودكان احساس مي‌كنند بر محيط خود نفوذ مستقيم دارند.

تحقيقات جهاني در مورد كودكان كم سن و سال و استفاده آنها از فناوري اطلاعات ‪ITمحدود است. با اين حال خواندن گزارش اخير دانشگاه “شفيلد” در انگليس به نام “تازه‌كارهاي ديجيتال” جالب است.

براساس اين گزارش، بطور مثال در چهار سالگي ‪۴۵درصد از كودكان تجربه استفاده از ماوس براي كليك كردن را پشت سرگذاشته‌اند و ‪۲۷درصد از رايانه‌هاي خانگي خود استفاده كرده‌اند. اين ميزان در شش سالگي به ‪۵۳درصد افزايش مي‌يابد. همچنين ‪۳۰درصد كودكان در خانه وب‌سايت‌هاي ويژه كودكان را مشاهده كرده‌اند.

گروه “ارتباط تعامل رايانه و كودك” (‪ (ChiCIكه ارتباط پوياي كودكان و رايانه‌ها را بررسي كرده است معتقد است استفاده از رايانه نبايد از سنين بسيار كم شروع شود.

جانت ريد از گروه ‪ChiCIمعتقد است هجده ماهگي سن مناسبي براي كار با رايانه نيست.

وي گفت: تصور نشستن يك كودك ‪۱۸ماهه در پشت يك رايانه سنتي كمي خنده‌دار است.

جانت در پاسخ به اين سوال كه اگر كودكي در سن دو يا سه سالگي استفاده از رايانه را آغاز كند آيا به اين معني است كه عملكرد بهتري در مدرسه خواهد داشت مي‌گويد كودكاني كه از رايانه استفاده مي‌كنند شروع بهتري خواهند داشت.

دكتر تهراني دوست در خصوص بازي‌هاي كامپيوتري و ساير بازي‌هاي فكري جديد گفت: اين بازي‌ها به رشد خلاقيت و پرورش ذهن آنها كمك مي‌كند و وجود آنها در كنار ساير بازي‌هاي سامان نيافته به سبك قديم لازم است.

از سوي ديگر “آكادمي طب اطفال آمريكا ” اعلام مي‌كند آنچه كودكان براي رشد سالم واقعا به آن نياز دارند، بازي بهتر و بيشتر به سبك قديم است.

در گزارش جديد اين آكادمي آمده است، بازي‌هاي خودانگيخته آزاد مانند دويدن به دنبال پروانه، بازي با “اسباب بازي‌هاي حقيقي” مانند قالب و عروسك و يا حتي ورجه و ورجه كردن معمولي همراه با پدر و مادر اغلب در اين روزها قرباني تلاشهاي بزرگترها براي تقويت توانايي‌هاي فرزندانشان مي‌شود.

مطالعات بي‌شماري نشان داده‌اند كه بازي‌هايي سازمان نيافته و معمولي كودكانه فوايد زيادي دارند.

اين بازي‌ها مي‌توانند به خلاقيت كودكان، كشف علايق آنها، رشد مهارت‌ها براي حل مشكلات، ارتباط با ديگران و سازگاري آنان با محيط مدرسه كمك كند.

تهراني دوست در خصوص آموزش‌هاي كلاسيك گفت: رشد خلاقيت با آموزش‌هاي كلاسيك حاصل نمي‌شود. خلاقيت در واقع يافتن راه‌حل‌هاي جديد است و كودك در مي‌يابد كه در مواجهه با مشكل چگونه راه‌حل‌هاي تازه‌اي پيدا كند. اين در حالي است كه آموزش‌هاي كلاسيك فقط به انتقال يك سري محفوظات مي‌پردازد.

اين متخصص روان پزشكي گفت: آنچه لازم است در سيستم‌هاي آموزشي به آن پرداخته شود اين است كه پرورش خلاقيت كودكان در كنار انتقال دانش و اطلاعات به آنها مورد توجه قرار گيرد.

تهراني دوست گفت: كودكان فقط نياز به افزايش معلومات ندارند و در كنار آن لازم است كه خلاقيت آنان پرورش داده شود.

بر اساس گزارش كميته آمريكايي طب اطفال افزود: “مهمترين نكته آن است كه بازي، خوشي ساده‌اي است كه يك بخش بياد ماندني از دوران كودكي را تشكيل مي‌دهد.”

در اين گزارش آمده است: نبود بازي‌هاي خودانگيخته مي‌تواند باعث ايجاد تنش براي كودكان و والدين شود.

فقدان بازي‌هاي خود انگيخته مي‌تواند به افزايش چاقي در ميان كودكان منجر شود زيرا كودكان همواره براي تماشاي بازي‌هاي ويديويي براي تقويت هوش در مقابل تلويزيون بدون تحرك مي‌نشينند و فرصت بازي را از دست مي‌دهند.

اين موضوع حتي مي‌تواند در بروز افسردگي در بسياري از كودكان نقش داشته باشد.

در اين گزارش آمده است فشارهاي اجتماعي و تبليغات براي پرورش “ابر كودكان”، عامل مهمي در نبود زمان بازي براي بسياري از كودكان محسوب مي‌شود.

بر اساس اين گزارش، لوازم تقويت فكر و فعاليت‌هاي سازمان‌دهي شده مي‌توانند مفيد باشند، اما نبايد به عنوان يك شرط لازم براي پرورش كودكان موفق تلقي شوند