تفاوتهای ارتباطی

 

الف تفاوت درلهجه های ارتباطی . تفاوتهایی است که در سیستمی از علایم بوسیله گروهی از افراد به کاربرده می شود ، و منعکس کننده و مشخص کننده عوامل منطقه ای ، اجتماعی ، فرهنگی و یا نژادی است . تغییر و یا اصلاح در چگونگی کاربرد سیستم علامتی ممکن است نمایانگر دخالتهای نخستین در زبان باشد . وجود تغییراتی در سیستم علامتی در سطح منطقه ای ، اجتماعی یا فرهنگی و نژادی اختلال گفتاری یا زبانی به حساب نمی آید .
 

ب- ارتباط غیر گفتاری . سیستمی است که برای تکمیل مهارتهای ارتباطی افرادی به کار می رود که گفتارشان بصورتی دایم یا موقتی برای برآوردن نیازهای ارتباطی ناکافی است .استفاده از وسایل و ماشینهای مصنوعی و غیر مصنوعی برای استفاده فردی از یک سیستم ارتباط غیر گفتاری می تواند کمک موثری باشد .(منبع : جوادیان ، مجتبی – 1372 – ص 328)
 

مراحل رشد گفتار استثنائی

 

قبل از بحث بی مناسبت نخواهد بود درباره مراحل رشد گفتار در کودکان که توسط روان شناسان ارائه شده است نکاتی را متذکر شویم . اکثر روان شناسان برای رشد گفتار پنج مرحله قائلند:
 

مرحله اول یا مرحله فریاد کودک از بدو تولد که این فریادها در ماههای اول شکل گرفته و به صورت گریه ، آهنگدار و برای هدفهای مختلف بکار می رود .
 

مرحله دوم یا مرحله هجائی و سیلابی که از سه یا چهار ماهگی شروع شده و تا نه ماهگی ادامه دارد و به صورت آهنگهای هجایی ساده و زیر و بم صدا که حتی در کودکان ناشنوا نیز دیده می شود جلب توجه می کند. این مرحله را زبان خود به خودی نیز می گویند و در همه افراد دیده می شود و آهنگ هجا به وسیله حرکات لبها و تارهای صوتی انجام می شود .
 

مرحله سوم یا مرحله تقلید که در آن کودک هر چه می شنود بدون اینکه به معنی و مفهوم آن پی ببرد آن را تکرار میکند. این مرحله از نه ماهگی تا یک سالگی یا بیشتر ادامه داشته و تقلید و تکرار کلمات وجملات شنیده شده مانند بازتابهای شرطی روی کودک اثر می گذارد وکودک یاد می گیرد که کلمات را چه موقعی به کار ببرد تا مورد تشویق قرار گیرد.شنوایی کودک وفراوانی استفاده از واژه ها و گفتگو با والدین در پیشرفت گفتار کودک بسیار موثر است. مرحله فوق که اولین زبان کودک است زبان لیمبیک است چون در کودکان قشر مغز رشدی ندارد و سیستم لیمبیک فعال تر از کورتکس مغزی است .
 

مرحله چهارم یا مرحله درک معنی ومفهوم که از یک تا یک سال ونیم طول می کشد و کودک به درک معنای کلمات می پردازد.دراین دوره کودک با جملات قابل فهم و درک صحبت می کند که ممکن است از لحاظ دستوری نواقصی داشته باشد در این مرحله کودک ابتدا جملات کوچک و سپس جملات کاملتری بیان می کند.
 

مرحله پنجم یا مرحله گفتار که در این دوره بعد از یک و سال ونیم شروع می شود و کودک ضمن رعایت نکات دستوری در به کار بردن ضمایر دقیقتر می شود و از اشیاء تصاویر ذهنی صحیحی برقرار می کند و کم کم زبان کامل شده و ادامه می یابد .
 

بعضی از محققان مرحله ششمی نیز به مراحل پنجگانه فوق اضافه می کنند و به آن مرحله زبان اجتماعی می گویند که از پنج سالگی به بعد شروع می شود یعنی ازموقعی که کودک به مدرسه می رود و با دیگران صحبت می کند و به سوالات دیگران پاسخ می دهد .
 

بلوم عقیده دارد که محیط زندگی کودک وارتباط کلامی با والدین در سالهای اولیه زندگی مسئله اساسی ولازم برای یادگیری و گفتار بعدی وی است . صحبت با کودک ، خواندن کتاب برای او نشستن و گوش دادن به رادیو و تماشای برنامه های تلویزیونی وهم صحبت شدن با او نقش مهمی در تقویت وگسترش مهارتهای گویائی بازی می کند .
 

گفتار طبیعی بایدآشکارا ،قابل فهم ، خوشایند و مطابق قواعد دستوری باشد درغیر اینصورت با اختلالات گفتاری مواجه هستیم . برای اینکه گفتار و بیان به طور طبیعی رشد کند باید سه مرحله فیزیولوژیک به وجود آید :
 

(*) کودک صداها را از راه گوش بشنود و به وسیله مغز احساس کند . این مرحله را مرحله دریافت صدا گویند.
 

(*)صداهای شنیده شده توسط گوش به وسیله مغز شکل گرفته ، تعبیر وتفسیر شده و معنی ومفهوم آن درک بشود . این مرحله را مرحله شکل پذیری یا مرحله درکی گویند . در انسان وجود قشر مغز مرکز این حالت است و چون درحیوانات قشر مغز وجود ندارد لذا این مرحله صورت نمی گیرد و حیوانات نمی توانند مانند انسان صحبت کنند.
 

(*)آنچه بوسیله گوش شنیده و توسط مغز درک شده به وسیله دستگاه گویائی مانند حنجره و تارهای صوتی ، لب ، زبان ودهان و غیره بیان می شود . این مرحله را مرحله بیانی گویند. ( ملانی فر ،بهروز – 1385- صفحه ی 274- 273)